Адам Міцкевіч
Адам Міцкевіч

Марыля Верашчака
Марыля Верашчака

Вінцэнт Дунін-Марцінкевіч
Вінцэнт Дунін-Марцінкевіч

 
Несапраўдныя спектаклі

Дзяўчына з легенды (вершаспеў, 2009) (фота)
Упершыню паэтычны тэатр Арт.С падрыхтаваў монаспектакль. Праўда, назваў яго – вершаспеў. Гэта і зразумела: сцэна ў нас не сапраўдная, няма належных кулісаў, дэкарацый, асвятлення, касцюмераў, грымёраў, але ёсць людзі, якія на высокім прафесійным узроўні – безкарысна – выконваюць сваю работу. Аўтаркай ідэі, рэжысёрам і выканаўцай галоўнай ролі, а таксама стваральніцай касцюмаў да вершаспева “Дзяўчына з легенды” стала акторка Людміла Баяўчук. Музычнае афармленне забяспечыла скрыпачка Святлана Уланоўская. Сцэнарый быў складзены паводле раману ў вершах “Маруся Чурай” украінскай паэткі Ліны Кастэнка. Нягледзячы на тое, што спектакль ішоў на ўкраінскай мове, усе зразумелі пра што ён – каханне, патрыятызм, вернасць, здраду, мужнасць і любоў да жыцця. Людміла Баяўчук выдатна перадала не толькі вобраз Марусі Чурай, якую асуджаюць у забойстве хлопца, але і такія розныя вобразы ўкраінцаў – жанчын і мужчын. Дарэчы, гістарычны раман “Маруся Чурай” быў апублікаваны ў 1982 годзе. Яго тэма і сюжэт ўзяты з жыцця легендарнай песенніцы і паэткі Марусі Чурай, якая жыла ў 17 стагоддзі падчас вызвольнай вайны ўкраінскага народа пад кіраўніцтвам Багдана Хмяльніцкага. У 1985 годзе на кіеўскім тэлебачанні быў зняты цыкл перадач пра славутую паэтку, у якіх прымалі ўдзел народная артыстка Украіны Ніна Матвіенка і тады яшчэ выпускніца тэатральнай студыі пры Кіеўскім акадэмічным тэатры імя Івана Франко Людміла Баяўчук. Плануецца, што паэтычны тэатр Арт.С яшчэ не раз пакажа гэты вершаспеў.

Нібы ў Міцкевічавым сне (2008) паўтор (фота)
13 снежня ў Мінскай дзяржаўнай гімназіі-каледжы мастацтваў адбыўся паказ несапраўднага спектакля "Нібы ў Міцкевічавым сне". Галоўныя ролі выканалі: апавядальнік Зміцер Арцюх, Адам Міцкевіч – Вадзім Клімовіч, Мікола Кандратаў, Марыля Верашчака – Людміла Баяўчук. Графіня Храптовіч – Рэгіна Багамолава. Іншы склад выступоўцаў быў зменены. Малых Адама і Марылю выканалі навучэнцы гімназіі Антон Малаток і Кацярына Лаўрык. Марыляй сярэдняга ўзросту была настаўніца беларускай мовы Наталля Лазарчык. У несапраўдным спекталі з’явілася маці Адама – Барбара Маеўская. Яе ролю выканала настаўніца Святлана Еўдакіменка. Несапраўдны спектакль быў дапоўнены харэаграфічным нумарам танцавальнага калектыву “Акварэль” (харэограф – Святлана Свірыдава), алегарычнай замалёўкай "Свіцязянка" (рэжысёр Алена Сауніна-Гойка). Словы ад аўтара чытала Святлана Еўдакіменка, Паляўнічым быў Віктар Іваноў, Свіцязянкай – Ганна Гегель.

Нібы ў Міцкевічавым сне (2008) прэм’ера (фота)
Паэтычны тэатр "Арт.С" праводзіць серыю мерапрыемстваў да 210-годдзя сусветнавядомага паэта Адама Міцкевіча. Прэм’ера несапраўднага спектакля "Нібы ў Міцкевічавым сне" адбылася на галоўнай пляцоўцы 24 кастрычніка. Мастацкае афармленне залы забяспечыла Тацяна Макарэвіч. Вечарына была пабудавана на малавядомых біяграфічных звестках з жыцця сына Наваградчыны, аформленых літаратурна, і на яго паэтычных набытках, пададзеных сцэнічна. Пачаўся несапраўдны спектакль са сну дзесяцігадовага Адама, ролю якога выканаў Андрэй Мяцельскі. Паводле сцэнплану, ён упершыню пабачыў Марылю Верашчака (Наталлю Вернікоўскую) менавіта ў сне, але не ведаў, што гэта дзяўчынка – каханне ўсяго яго жыцця. Марыля (Наталля Вернікоўская) танчыла для яго, але ў той жа час была такой чужой, далёкай – танчыла для іншых. Графіня Храптовіч (Рэгіна Багамалова) распавяла пра бібліятэку Храптовічаў, што існавала ў Шчорсах, пра кнігі, якія там чытаў Адам, пра творы, якія ён там ствараў, чытала ягоныя "Крымскія санеты" ў арыгінале. Апавядальнік (Зміцер Арцюх) звязваў усе выступы звесткамі з жыцця аўтара "Пана Тадэвуша", чытаннем вершаў, агучваннем лістоў, напісаных паэтам. З паглыбленнем у заблытанасці лёсу песняра беларускай зямлі, да гледачоў выходзілі новыя героі. Другі Адам (Вадзім Клімовіч) і другая Марыля (Наталля Пушкарова) спявалі. Гэта быў сапраўдны гімн Каханню, Радзіме, Жыццю, Свабодзе. Маладыя барды з такой вытанчанай любоўю падышлі да стварэння песень, што гэта не магло пакінуць абыякавымі тых, хто прысутнічаў на прэм’еры. Трэція Адам і Марыля паўсталі перад гледачамі людзьмі ўжо сталага ўзросту. Адам (Мікола Кандратаў, які зрабіў пераклад санета "Пілігрым" на беларускую мову) распавядаў пра апошнія гады жыцця ў Парыжы, пра выкладчыцкую працу, паездку ў Канстанцінопаль. Марыля Верашчака (Людміла Баяўчук) чытала апошні ліст ад Міцкевіча, узгадвала маладосць у Туганавічах і прасіла прабачэння ў паэта за тое, што адмовіла яму і выйшла замуж за графа Путкамера. Яна прызналася, што заўсёды чытае вершы і балады Міцкевіча. І як доказ – прачытала гледачам баладу "Свіцязянка". Заканчваецца несапраўдны спектакль вершам "Сон", які сімвалізуе вечную прысутнасць паэта на зямлі. Назву несапраўднаму спектаклю "Нібы ў Міцкевічавым сне" даў радок з верша Міколы Кандратава.

Ну й "Залёты" ў "Пінскай шляхты" (2008)
Несапраўдны спектакль з нагоды 200-годдзя з дня нараджэння Вінцэнта Дуніна-Марцінкевіча адбыўся на галоўнай пляцоўцы 19 лютага 2008 года. Ролі выконвалі: Зміцер Лятальскі - Зміцер Арцюх, сялянка-шляхцянка - Аксана Спрынчан, вядучая актрыса музычна-драматычнага гуртка Дуніна-Марцінкевіча - народная артыстка Беларусі Марыя Захарэвіч, вандроўны лернік - Яраш Малішэўскі, прадказальнік, які чытае не толькі зоркі, але і вершы - Мікола Кандратаў, дырэктарка вялікай хатняй бібліятэкі Дуніна-Марцінкевіча - Рэгіна Багамолава. Бібліятэкай была падрыхтавана выстава жыцця і творчасці класіка "Ён першым сеяў зярняты".
У рубрыцы "СМІ пра нас" чытайце артыкул "Шанавалі дудара", які быў надрукаваны ў газеце "Літаратура і мастацтва".

Паўлінка, яе ўнук Сымон, сустрэча праз гады (2007) (фота)
Несапраўдны спектакль з нагоды 125-цігоддзя з дня нараджэння Янкі Купалы і Якуба Коласа адбыўся на галоўнай пляцоўцы 19 красавіка 2007 года.
Вечарына, як і неўміручая камедыя Купалы, пачалася з пералічэння дзеючых асоб. Потым яны па чарзе аддавалі даніну памяці беларускім песнярам.
        Я насыплю горку жоўтага пясочку,
        Правяду разорку беленькім кіёчкам.
        Шу-шу-шу! - пясочак шурхнуў залаценькі.
        Пясок - мой дружочак, дробненькі-драбненькі.
        На пясочку зайкі кідаюць слядочкі...
        Ой, якія байкі баюць мне пясочкі!
Так пачаў выступленне Арсеній Асіеўскі. Потым ён зайграў на скрыпцы. Барды Пятро Русаў і Вадзім Клімовіч спявалі на словы Купалы, радавалі прэм'ерамі.
Нечакана на вечарыну завіталі самі паэты. Іх узнёслы голас, што захаваўся ў залатых фондах Беларускага радыё, было прыемна слухаць і маладому пакаленню, і старэйшаму. Кожны выступ класікаў суправаджаўся бурнымі воплескамі.
Галоўная роля ў несапраўдным спектаклі - роля Паўлінкі - была адведзена народнай артыстцы Беларусі Марыі Захарэвіч. Так была выпраўлена памылка лёсу, які ў свой час не даў Марыі Георгіеўне выйсці на сцэну галоўнай гераіняй камедыі. Прыма купалаўскага тэатра расказала пра актрыс, якія сыгралі Паўлінку, прачытала вершы Янкі Купалы, урывак з паэмы Якуба Коласа "Новая зямля" і па шматлікіх просьбах гледачоў праспявала песню на словы Генадзя Бураўкіна.
Вершы віноўнікаў урачыстасці і свае вершы, прысвечаныя ім, чыталі паэты Рагнед Малахоўскі, Юлія Новік і Аксана Спрынчан. У сваім выступе беларуская зорка верлібра сумясціла некалькі вобразаў: Паўліну Мядзёлку, Бандароўну, жняю, маладую маму. Паабяцала, што сваю будучую дачку назаве Альжбэтай, а ўнучку Паўлінкай. Тады несапраўдны спектакль пераўтворыцца ў сапраўдны.